Rozdarty, poplamiony, nadpalony czy mocno zużyty banknot może zostać odrzucony przy płatności. Nie oznacza to jednak, że właściciel automatycznie traci znajdujące się na nim pieniądze. Narodowy Bank Polski określa zasady, na jakich zniszczone znaki pieniężne można wymienić na nowe.
Zniszczona gotówka może sprawić problem przy kasie
Banknoty znajdujące się w obiegu są narażone na różnego rodzaju uszkodzenia. Mogą zostać przypadkowo przedarte, zalane, zabrudzone albo zniszczone w inny sposób. Jeżeli ich stan utrudnia rozpoznanie nominału lub weryfikację autentyczności, sprzedawca może nie zdecydować się na przyjęcie takiego środka płatniczego.
Nie oznacza to jednak, że uszkodzony banknot staje się bezwartościowy. W wielu przypadkach można go wymienić w banku.
Kiedy bank wymieni banknot?
NBP wskazuje, że zużyte lub uszkodzone polskie banknoty można przedstawić do wymiany w kasie dowolnego banku działającego w Polsce, o ile nie ma wątpliwości co do ich autentyczności i można rozpoznać ich nominał. Dotyczy to m.in. banknotów naddartych, podklejonych, przerwanych, zabrudzonych czy odbarwionych.
W przypadku bardziej nietypowych lub poważnych uszkodzeń bank może przyjąć pieniądze i skierować je do dalszej weryfikacji w NBP.
Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim to, jak duża część banknotu pozostała.
Od powierzchni banknotu zależy wysokość zwrotu
Zasady NBP przewidują różne warianty wymiany. Jeżeli zachowało się ponad 75 proc. pierwotnej powierzchni banknotu w jednym fragmencie, można otrzymać jego pełną wartość nominalną. Tak samo traktowany jest banknot podzielony na nie więcej niż dziewięć części, jeżeli fragmenty pochodzą z tego samego egzemplarza i razem stanowią całość.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy banknot jest mocniej uszkodzony. Przy zachowaniu od 45 do 75 proc. jego pierwotnej powierzchni w jednym fragmencie wymiana odbywa się za połowę wartości nominalnej.
Przykładowo za uszkodzony banknot 100-złotowy, którego zachowało się między 45 a 75 proc. powierzchni, można otrzymać 50 zł.
Jeżeli zachowało się mniej niż 45 proc. powierzchni, banknot nie spełnia warunków standardowej wymiany na podstawie tych zasad.
Nie trzeba od razu wyrzucać podartego banknotu
Osoby, które znajdą w portfelu uszkodzone pieniądze, nie powinny zakładać, że nadają się one już tylko do wyrzucenia. W pierwszej kolejności warto udać się do banku i sprawdzić możliwość ich wymiany.
Jeżeli placówka nie może dokonać wymiany bezpośrednio, uszkodzony banknot może zostać przyjęty na podstawie odpowiedniego wniosku i przekazany do Centrali NBP.
Istnieje również możliwość przesłania do Centrali NBP przez osobę fizyczną wniosku wraz z uszkodzonymi banknotami o łącznej wartości nieprzekraczającej 2000 zł. NBP zaznacza, że pieniądze należy odpowiednio zabezpieczyć i dołączyć do przesyłki wypełniony wniosek.
Podobne zasady dotyczą monet
Problemy mogą dotyczyć nie tylko papierowych pieniędzy. Uszkodzone monety również mogą zostać wymienione.
NBP przewiduje możliwość wymiany monety na pełną wartość nominalną, również wtedy, gdy jej rdzeń i pierścień zostały rozłączone, pod warunkiem że oba elementy pochodzą z monety o tej samej wartości. Jeżeli zachował się tylko jeden z tych elementów, możliwa jest wymiana za połowę wartości nominalnej.
Warto sprawdzić portfel
Uszkodzenie banknotu nie musi więc oznaczać utraty pieniędzy. Najważniejszy jest jego stan oraz możliwość potwierdzenia nominału i autentyczności. Zamiast próbować zapłacić mocno zniszczonym banknotem, lepiej zanieść go do banku i skorzystać z przewidzianej przez NBP procedury wymiany.
Źródło: biznesinfo.pl
